ایدهآل یا مطلوب اجتماعی ما حفظ و تکمیل وحدت ملّی ایران است. مقصود ما از وحدت ملّی ایران وحدت سیاسی، اخلاقی و اجتماعی مردمی است که در حدود امروز مملکت ایران اقامت دارند. این بیان شامل دو مفهوم دیگر است که عبارت از حفظ استقلال سیاسی و تمامیت ارضی ایران باشد. اما منظور از کامل کردن وحدت ملّی این است که در تمام مملکت زبان فارسی عمومیت یابد. به عقیدۀ ما تا در ایران وحدت ملّی حاصل نشود هر لحظه برای استقلال سیاسی و تمامیت ارضی ما احتمال خطر میباشد.
ما معتقدیم که هر اندازه بتوانیم اساس امنیت و صلح را به وسیلۀ برانداختن اختلافات داخلی در مملکت خود محکم نماییم به استقرار صلح عمومی عالم خدمت کردهایم. ما ابداً افکار امپریالیستی نداریم و طرفدار تمایلات خیلی تند ملی یا به گفتۀ فرانسویها «Chauvinisme» نیستیم و نمیخواهیم در مملکت خود آن را تقلید نماییم. مثلاً وقتی ما صحبت از تکمیل وحدت ملّی خود میکنیم هیچ طمعی نداریم که بغداد، موصل، بادکوبه، گنجه، ایروان، بخارا، هرات، کلات و غیره که یک وقت جزو مملکت ما بوده، همزبان، همنژاد یا همکیش ما هستند و ما در آنجا حقوق تاریخی داریم در قلمرو ایران داخل شود. کس نشنیده است که ما به هوای دست انداختن این نقاط تبلیغات و اختلال بنماییم. راستی به عقیدۀ نگارنده ایران نباید خارج از حدود مرزی خود نظر سیاسی داشته باشد. فقط جایز خواهد بود که به ترویج زبان و ادبیات خود در ممالک خارجه توجه داشته باشیم.
دکتر محمود افشار، آینده، سال اول، شمارۀ 1، ص 5-8.
