جوایزی که در این موقوفات تعیین شده نیز مانند سایر امور آن پیرامون هدف آن است: تکمیل وحدت ملی به وسیلۀ زبان فارسی. یعنی کتب و رسالات و مقالات و اشعاری که در پیرامون این هدف نوشته شود، خواه به زبان فارسی، خواه به زبانهای دیگر، خواه به وسیلۀ ایرانیان یا ملل دیگر، خواه در خود ایران، خواه در خارج میتواند نامزد دریافت جایزه گردد.
طبق وقفنامه در صورتی که درآمد موقوفات به مقدار قابلی افزایش یابد واقف یا شورای تولیت میتوانند علاوه بر تألیف و ترجمه و چاپ کتب، مبلغی از آن را تخصیص به جوایز برای تشویق دانشمندان و دانشپژوهان، نویسندگان و شاعران بدهند، بالأخص برای بهترین نویسندگان و شاعران در مجلۀ آینده.
بنابراین باید شعرا و نویسندگان را به سرودن اشعار و تصنیف قطعات نظم و نثر وطنی و ملی و اجتماعی با طرح اقتراحات و مسابقهها و دادن جوایز از درآمد موقوفات تشویق و ترغیب نمود.
تشخیص این امور در زمان حیات با واقف است که با مشورت دوستان مطلع خود انجام میدهد، سپس با هیئت ششنفره است که دوسوم از متولیان و یکسوم از هیئت مدیرۀ شرکت مطبوعاتی آینده، یا هر کسی را که آنها و اینها به جایشان معیّن کنند، مرکب خواهد بود.
جایزۀ ادبی و تاریخی دکتر محمود افشار
طبق نیت واقف و مادۀ ۳۴ وقفنامه، بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار با هدف تعمیم زبان فارسی و تحکیم وحدت ملّی، بخشی از درآمد خود را صرف اعطای جایزه به شاعران و نویسندگانی میکند که با آثار خود ـ چه به زبان فارسی، چه زبانهای دیگر ـ در ترویج و اعتلای زبان فارسی و فرهنگ ایرانی میکوشند. این جایزه شامل نشان برنز منقوش به تصویر دکتر محمود افشار و قالیچۀ ابریشمی نفیس نائینی است که نام برگزیدۀ جایزه بر آن درج شده و همراه لوح تقدیر پس از تصویب شورای تولیت بنیاد، از سوی هیئت گزینش کتاب و جایزه به منتخب جایزۀ دکتر محمود افشار اهدا میشود.